Ljubav, molim vas – Španski! Može!

Ljubav,-molim-vas-–-Španski!-Može!-Online-Akademija-Spanski-jezik-Spanjolski-kurs-historija-zanimljivosti

Kroz historiju i uticaj drugih jezika

Španski jezik je nastao u jugozapadnoj evropskoj regiji, tada poznatijoj kao Iberski poluotok. Krajem VI stoljeća p.n.e., Iberi, prvi stanovnici regije, počinju se miješati s Keltima, nomadskim i ratničkim plemenima koja se naseljavaju na područje Galicije u VII stoljeću p.n.e. Te dvije grupe formirale su jedan narod po imenu Keltoiberi i razvili jednu vrstu keltskog, ali ipak razjedinjenog jezika ovisno od plemena i područja gdje se govori.

Dolaskom Rimljana 218. godine p.n.e. poluotok postaje poznat kao Hispania. Tada su stanovnici došli u kontakt s trgovcima, vojnicima i državnim službenicima i na taj način učili latinski, poznat i kao jezik obrazovanih. Kako se klasični latinski u cijelom Rimskom carstvu počinje miješati s jezikom starosjedioca – Kelta, Ibera i Kartažana, nastaje novi jezik nazvan pučki latinski.

Španija ~200 godina p.n.e.

Latinski jezik je ostao jezik uprave i kulture i nakon dolaska Vizigota, plemena s istoka današnje Njemačke, sve do trenutka kada Arapi (Mauri) sa sjevera Afrike (u Španiji poznati kao „Los Moros“) osvajaju skoro cijelo područje poluotoka, izuzev područja današnje Galicije i Austrije. Tako se arapski, tj. mozaparski dijalekt počinje govoriti u islamskoj Hispaniji, dok na kršćanskom sjeveru pučki latinski ostaje i dalje narodnim jezikom.

Arapski je nakon latinskog imao najveći uticaj na razvoj španskog jezika. Računa se da u modernom španskom jeziku, približno četiri hiljade riječi imaju korijen u arapskom jeziku. Zauzimanjanjem poluotoka od strane kršćanskih kraljevstava 1492. godine, zauzet je i posljednji grad u arapskom posjedu, Granada, nakon čega dolazi do naseljavanja kršćanskog stanovništva i vraćanja pučkog latinskog kao dominantnog jezika.

Standardizacija jezika

Prva etapa standardiziranog španskog jezika baziranog na kastiljskom dijalektu počinje 1200. godine, kada kralj Kastilje i Leona Alfons X Mudri, poznat i kao kralj Erudit, daju zadatak jezikoslovcima sa svog dvora da prevedu Bibliju i djela iz astronomije, historije i prava.

Druga značajna etapa u razvoju jezika koji se pretvara u književni desila se historijske 1492. godine, koja je označila špansku historiju, kako Kolumbovim otkrićem Amerike i preuzimanjem Granade, tako i izdavanjem prve kastiljske gramatike, autora Elia Antonia de Nebrija, humaniste sa Sveučilišta u Salamanki.

Španija ~16. stoljeće

Kraljevska akademija potiče dosljednost na španskom jeziku

Kraljevska španska akademija (Real Academia Española), nastala u 18. stoljeću, široko se smatra arbitrom standardnog španskog jezika, a ocem španskog jezika smatra se Migel de Servantes, autor romana “Don Kihot“, a postoji čak 11 dobitnika Nobelove nagrade za književnost koji su pisali na španskom jeziku, među njima Pablo Neruda, Gabriel Garsia Markez, Mario Vargas Ljosa.

Gdje je španski u porodicama jezika?

Španski je dio indoevropske porodice jezika, kojim govori više od trećine svjetske populacije. Drugi indoevropski jezici uključuju engleski, francuski, njemački, skandinavski, slavenski i mnoge jezike Indije. Španski se može svrstati dalje kao romanski jezik, grupa koja uključuje francuski, portugalski, italijanski, katalonski i rumunski. Govornici nekih od njih, poput portugalskog i italijanskog, često mogu komunicirati s španjolskim govornicima u ograničenoj mjeri.

Španski je jedan od najvećih svjetskih fonetskih jezika. Ako znate kako je riječ napisana, gotovo uvijek možete znati kako je izrečena (iako obrnuta nije istina). Glavna iznimka su nedavne riječi stranog podrijetla, koje obično zadržavaju svoj izvorni pravopis.

Español ili Castellano

Španski se ponekad naziva español, a ponekad i castellano (španjolski ekvivalent “kastiljski”). Upotrijebljene oznake variraju regionalno, a ponekad i prema političkom stajalištu. Iako engleski govornici ponekad koriste “kastilijanski” kako bi se odnosili na Špance Španije, za razliku od Latinske Amerike, to nije razlika koja se koristi među španskim govornicima.

Iako je španski nastao na Iberijskom poluotoku kao potomak latinskog, danas je daleko više govornika u Latinskoj Americi, a Španija je kolonizirala Novi svijet. Postoje manje razlike u rječniku, gramatici i izgovoru španskih i španskih zemalja Latinske Amerike, ali ne tako velikih da spriječe laku komunikaciju. Razlike u regionalnim varijacijama na španskom su otprilike usporedive s razlikama između američkog i britanskog engleskog.

Jezik na svim kontinentima

Španski je jedan od pet velikih svjetskih jezika. Neka od posljednjih istraživanja tvrde da ima više od 500 miliona ljudi koji komuniciraju na ovom jeziku. Iako je Španija zemlja porijekla španskog jezika, i u njoj bi trebalo da ima najviše govornika, Meksiko je ipak na prvom mjestu liste hispanofonskih država, a na drugom mjestu nalazi se SAD, koji ima više govornika španskog jezika nego Španija stanovnika.

Trenutno 7,8% svjetske populacije čine španski govornici, a prema istraživanjima Instituta Servantes, do 2060. godine približno 10% ljudi na svijetu će govoriti španskim jezikom. Već sada se govori na svim kontinentima, prvi je od romanskih jezika prema rasprostranjenosti, zauzima drugo mesto prema broju ljudi koji uče španski i kojima je on maternji jezik, a sudeći prema uvećanju broja govornika – ima najveću stopu rasta.

Sve do XVIII vijeka španski je bio jezik diplomatije, danas je drugi jezik međunarodne komunikacije. Među najčešće korištenim jezicima na internetu zauzeo je treće mjesto, a ako se osvrnemo na društvene mreže (Facebook i Twitter) pripada mu drugo mjesto.

Amerika i Afrika

Iako je najrasprostanjeniji u Latinskoj Americi, španski je službeni jezik Argentine, Bolivije, Čilea, Kolombije, Kostarike, Kube, Ekvadora, El Salvadora, Gvatemale, Hondurasa, Nikaragve, Paname, Paragvaja, Perua, Portorika, Dominikanske Republike, Urugvaja i Venezuele. Prisutnost španskog jezika je takođe važna i u Nizozemskim Antilima, Belizeu, Trinidad i Tobagu i nekim malenim područjima Brazila, Kanade i Haitija.

Kada je u pitanju Afrika, koristi se na Kanarskim otocima, Ceuti, Melillaei i nekim područjima Maroka. Službeni je u Ekvatorskoj Gvineji i Zapadnoj Sahari. Od 11. Novembra 2001. godine jedan je od službenih jezika Afričke Unije, zajedno sa arapskim, francuskim, engleskim, portugalskim i svahili. Argentina, Čile, Španija i Peru su ustanovili baze i u dijelu Antarktika.

Evropa, Azija i Australija

Kada govorimo o evropskom kontinentu, službeni je u Španiji, a također se govori u Andori i Gibraltaru. Jezgre iseljenika su takođe u Njemačkoj, Francuskoj, Italiji, Češkoj Republici i Švicarskoj. Jedan je od službenih jezika Evropske unije.

U Australiji je sedmi jezik koji se najviše govori (cca 97.000 govornika prema popisu iz 2001), a u velikoj većini su to iseljenici sa španskog govornog područja.

U Aziji španski jezik koriste malobrojni iseljenici u Saudiskoj Arabiji, manjina na Filipinima, Izraelu, Japanu, Kuvajtu i Turskoj. Okeanija obuhvata oko 3.000 govornika na Rapanui, dok se na Guamu i Marijanskim otocima nalazi u nekim pojavnim oblicima lokalnih jezika.

Rapido y “Furioso”

Broj riječi kojim španski jezik raspolaže je oko 300.000, iako je zvaničan podatak prema Rječniku Španske Akademije (RAE) taj da španski jezik ima samo 88.000, na osnovu sakupljenih i zapisanih riječi. Jedan Španac u prosjeku koristi 300 riječi u svom svakodnevnom govoru, malo obrazovanija osoba koristi 500, dok se smatra da jedan španski novinar ili pisac dnevno dosegne opseg do 3.000 riječi.

Španci mogu ponijeti zlatnu medalju za najbrže ikada izgovaranje jednog jezika (u sekundi mogu uspjeti da izgovore više slogova jedne španske riječi). Migel de Servantes (Miguel de Cervantes) je u svom književnom djelu uspio da iskoristi oko 8.000 hiljada različitih riječi.

Najduža španska riječ zapisana u zvaničnom rečniku RAE je electroencefalografista (termin koji označava osobu koja se bavi Elektroencefalografijom) i sadrži 23 slova, a neke od najčudnijih riječi su: amover, barbián, jipiar, orate, vagido… za koje mnogi još uvijek ne znaju šta znače.

Lako – bogato – neposredno – toplo – ŠPANSKI JEZIK

Španski jezik nije težak i vrlo se lako uči. Postoji mišljenje među mnogim ljudima koji govore, ali i onih koji ne govore španski jezik, da je on jedan od najljepših, najromantičnijih i najmelodičnijih jezika na svijetu.

Znanje španskog otvara vrata drugačijeg svijeta, onog u kojem se miješaju različite kulture i arome, bez obzira na to da li se radi o španskoj književnosti, latino-američkim filmovima, egzotičnim ritmovima, kolumbijskoj kafi, argentinskom malbeku, španskom tapasu ili začinjenim meksičkim specijalitetima.

Učiti španski jezik znači doći u dodir sa bogatom španskom kulturom i historijom, te ući u svijet mnogih poznatih imena sa vrha svjetske kulture, od slikarstva (Pikaso, Velaskes, Goja, Dali…), književnosti (Servantes, Markes, Kortasar, Borhes), arhitekture (Gaudi…), preko filma (Almodovar, Luna, Bardem, Banderas…) do raznovrsne muzike (De Lusija, Pjacola, Marijači, Iglesijas, Šakira…), plesa (tango, salsa…) i fudbala (Di Stefano, Maradona, najveći evropski derbi Real – Barselona…).

Na kraju, ne postoji jezik koji bolje oslikava dušu naroda koji se njime služi. I zaista, u španskom jeziku možemo prepoznati osobenosti hispano naroda: toplinu, srdačnost, neposrednost, vatrenost.

Zanimljive riječi u španjolskom jeziku

  • Melifluo – izraz koji označava slatki, lagani i nježni zvuk.
  • Inefable – predstavlja nešto što se riječima ne može opisati.
  • Sonámbulo – osoba koja mesečari (šeta u snu).
  • Serendipia – riječ koja označava srećnu neočekivanu slučajnost.
  • Limerencia – nesvjesno mentalno stanje privlačnosti koje se oseća prema nekoj osobi.
  • Etéreo – označava nešto što je toliko nježno i blaženo, vanzemaljsko.
  • Epifanía – momenat iznenadnog otkrovenja, eureka.
  • Soledad – osamljivanje, otuđenje, samoća.
  • Aurora – naziv za prizor koji se pojavljuje na nebu u trenucima izlaska sunca, okarakterisan blagom svetlošću koju prožimaju rozi tonovi na nebu.
  • Efímero – označava nešto iznenadno što je trajalo jako kratko

Prijavite se na kurs španskog jezika i naučite još mnogo interesantnih stvari o Španiji i ovom divnom jeziku.

Share via
Copy link
Powered by Social Snap